Radio Naukowe

Radio Naukowe

Nowy odcinek co czwartek, godz. 6:30 || Wirtuale 2025, Podcast Roku 2024 i 2023, Medal Polskiego Towarzystwa Fizycznego 2024, Popularyzator Nauki 2023, Pop Science 2023 || RN to mądre rozmowy o naszym świecie i nas samych. O próbach zrozumienia rzeczywistości na najgłębszym poziomie. Rozmawiam z naukowcami i naukowczyniami, którzy - fenomenalnie! - opowiadają o swoich badaniach i dziedzinach wiedzy. Dyskutujemy nie tylko o tym CO wiemy, ale też SKĄD to wiemy. Zobacz nasze Wydawnictwo RN: https://radionaukowe.pl/wydawnictwo/ 👉 Zostań Patronem: https://patronite.pl/radionaukowe 👉 Wesprzyj jednorazowo: https://suppi.pl/radionaukowe 👉 Więcej: https://radionaukowe.pl/ 👉 Sprawdź nasze WYDAWNICTWO RN https://radionaukowe.pl//wydawnictwo, audiobooki dla naszej publiczności taniej, skorzystaj z kodu: sluchamRN
00:00
00:00

Résumé de l'épisode

Odcinek poświęcony jest psychologii zdrowia oraz wyzwaniom, jakie niesie ze sobą współczesne środowisko i media społecznościowe w kontekście podejmowania decyzji żywieniowych. Ekspertka omawia wpływ reklam i wysokoprzetworzonej żywności na rozwój mózgu u młodych ludzi oraz wskazuje na konieczność zmian systemowych w polityce zdrowotnej i organizacji sklepów. Rozmowa porusza również aspekty behawioralne, takie jak techniki zmiany nawyków poprzez metodę SMART, budowanie aktywności fizycznej oraz rolę rodziców w edukowaniu dzieci bez wywoływania wstydu. Całość dopełnia perspektywa interdyscyplinarnego podejścia do leczenia otyłości oraz osobiste doświadczenia rozmówczyni w pracy naukowej.

Chapitres

Cliquez sur un chapitre pour y accéder directement

Moments clés

To jest absolutna ułuda, jeśli myślimmy w ten sposób, że jesteśmy w tym momencie wolni, bo w sytuacji, w której jesteśmy, nasza wolna wola już jest nam częściowo zabrana.

00:00:00 · Autorka wprowadza tezę, że zewnętrzne czynniki ograniczają naszą zdolność do samodzielnego dokonywania zdrowych wyborów.

jeżeli młody człowiek w miarę regularnie je właśnie takie produkty wysoko przetworzone [...] to są problemy z dojrzewaniem tego obszaru centralnego układu nerwowego, czyli mózgu, który odpowiada za hamowanie.

00:08:30 · Ekspertka wskazuje na biologiczne konsekwencje diety wysokokalorycznej dla rozwoju funkcji kontrolnych mózgu.

Ta jedna firma ma większy budżet na badania dotyczące tego, jak wcisnąć nam powiem wprost kolejny swój produkt, niż cała Unia Europejska wydaje na wszystkie programy badawcze dotyczące zapobiegania, prewencji i również wdrażania tych badań później.

00:14:20 · Porównanie budżetów pokazuje ogromną dysproporcję między siłą finansową przemysłu spożywczego a działaniami prozdrowotnymi.

Chodzi o wprowadzenie jedzenia do świadomości tak naprawdę. Dlatego, że bardzo wiele aktów jedzenia, picia jest poza naszą świadomością.

00:39:14 · Wyjaśnienie mechanizmu automatycznego jedzenia pod wpływem bodźców zewnętrznych.

To są tak zwane cele SMART. Dla nas mobilizujące, czyli takie, że ich osiągnięcie będzie dla nas pewnego rodzaju nagrodą, które są lekkim wyzwaniem.

01:04:36 · Rozmówczyni tłumaczy metodę wyznaczania celów, która pomaga w skutecznym wdrażaniu zmian behawioralnych.

Épisodes

424-

#327 Co zrobić, żeby ruszyć się z kanapy? O psychologii zdrowia | prof. Aleksandra Łuszczyńska

Odcinek poświęcony jest psychologii zdrowia oraz wyzwaniom, jakie niesie ze sobą współczesne środowisko i media społecznościowe w kontekście podejmowania decyzji żywieniowych. Ekspertka omawia wpływ reklam i wysokoprzetworzonej żywności na rozwój mózgu u młodych ludzi oraz wskazuje na konieczność zmian systemowych w polityce zdrowotnej i organizacji sklepów. Rozmowa porusza również aspekty behawioralne, takie jak techniki zmiany nawyków poprzez metodę SMART, budowanie aktywności fizycznej oraz rolę rodziców w edukowaniu dzieci bez wywoływania wstydu. Całość dopełnia perspektywa interdyscyplinarnego podejścia do leczenia otyłości oraz osobiste doświadczenia rozmówczyni w pracy naukowej.

19 nov. 2026
423-

#326 Łączność 6G: potrzebna i potencjalnie niebezpieczna | prof. Hanna Bogucka

Odcinek poświęcony jest ewolucji technologii sieciowych, od podstaw przesyłu danych i mechanizmów kodowania sygnału radiowego, aż po nadchodzący standard 6G oparty na natywnej sztucznej inteligencji. Rozmowa zgłębia aspekty techniczne, takie jak edge computing i nowe pasma częstotliwości, a także wyzwania związane z bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej i efektywnością energetyczną. Poza technologią, dr inż. Hanna Bogucka dzieli się osobistymi refleksjami na temat swojej ścieżki naukowej, roli mentorów oraz znaczenia odwagi w prezentowaniu własnych pomysłów. Poruszane są również istotne kwestie etyczne, w tym ryzyko inwigilacji i bezpieczeństwo systemów AI.

12 nov. 2026
422-

#325 Jak działa nasz zegar biologiczny? | prof. Piotr Bębas

W tym odcinku prof. Piotr Bębas przybliża mechanizmy chronobiologiczne, wyjaśniając wpływ zmiany czasu na organizm oraz procesy hibernacji u zwierząt. Rozmowa zgłębia strukturę zegara biologicznego u ssaków, wskazując na kluczową rolę jądra nadskrzyżowaniowego podwzgórza i bezpośredniego połączenia nerwowego między okiem a tym ośrodkiem. Ekspert omawia rolę zegara biologicznego w utrzymaniu homeostazy oraz uniwersalność mechanizmów molekularnych. Poruszane są tematy wpływu chronotypów na wydajność intelektualną, znaczenia rytmu dobowego dla narządów takich jak wątroba, a także ewolucyjnego znaczenia nocnej czujności i negatywnego wpływu światła niebieskiego na organizm.

05 nov. 2026
421-

#324 Czy pierwsi chrześcijanie bali się piekła? | prof. Robert Wiśniewski

W tym odcinku profesor Robert Wiśniewski analizuje proces kształtowania się chrześcijańskiej moralności oraz ewolucję wyobrażeń o zaświatach w pierwszych wiekach. Rozmowa przybliża nowatorskie podejście do wierności małżeńskiej, kwestię regulacji seksualności oraz zacierające się granice między modlitwą, magią a nauką w świecie antycznym. Ekspert omawia również transformację chrześcijaństwa z małych wspólnot w wielką instytucję po legalizacji wiary w IV wieku, wskazując na wpływ architektury sakralnej na życie wiernych. Całość wieńczy refleksja nad tym, dlaczego badanie starożytnych tekstów pozostaje niezwykle aktualne dzięki nowym metodom i odkryciom.

29 oct. 2026
420-

#323 Czym się wyróżnia polska przyroda? | dr Piotr Bernatowicz

W tym odcinku dr Piotr Bernatowicz przybliża fascynujące fenomeny polskiej przyrody, analizując mechanizmy adaptacyjne organizmów rzecznych i nadmorskich. Rozmowa obejmuje niezwykłe strategie przetrwania, takie jak lot kompensacyjny owadów w ekosystemie Czarnej Hańczy, unikalny cykl życiowy małży oraz skomplikowane relacje symbiotyczne między roślinami a grzybami. Gość omawia także wpływ historii lodowca na obecną bioróżnorodność Polski oraz znaczenie nauki obywatelskiej w badaniu natury. Całość dopełniają refleksje nad rolą literatury popularnonaukowej w budowaniu zrozumienia procesów ewolucyjnych oraz kulisy pracy biologa terenowego.

22 oct. 2026